Qəbul edilmiş ümumi qaydalara əsasən istənilən dövlətin varlılıq səviyyəsinin onun Ümumi Daxili Məhsulu (ÜDM-i) ilə ölçürlər və bu şəkildə qiymətləndirilərsə o zaman dünyada ən varlı ölkə ABŞ sayılmalıdır, ikinci yerdə isə əvvəllər Yaponiya gəlsə də artıq bu ildən Çin qərarlaşır. Lakin bu şəkildə qiymətləndirmə bir çox hallarda vəziyyəti düzgün müəyyənləşdirmir.

"Daily Finance" əməkdaşları bu qənaətdədir və onlar ölkələrin zənginliyini müəyyən etmək üçün öz metodlarını təklif edirlər. Onların fikrincə təkcə ÜDM hər hansı bir ölkənin zənginlik səviyyəsini müəyyən etməyə kifayət etmir. Onların fikrincə bu qiymətləndirməyə 1. adambaşına düşən ümumi milli gəliri, 2. təhsil səviyyəsini, 3. işsizlik səviyyəsini və 4. ÜDM-dən təhsilə ayrılan məbləğ kimi göstəriciləri də daxil etmək lazımdır. Bu göstəriciləri Dünya Bankı, UNESCO və CİA-in "World Factbook" məlumatlarından əldə edərək "Dünyanın ən zəngin ölkələri" sıralamasını qurublar. Nəticə isə çox təəccüblü olub. Çoxlarının bu siyahıya rəhbərlik və ilklərdən olacağını fikirləşdiyi ölkələr ümumiyyətlə siyahıya düşə bilməyib əvəzində isə sürpriz ölkələr siyahıda yer alıb. Siyahı aşağıdakı kimidir:

Lüksemburq
Adambaşına düşən milli gəlir - 58,810 dollar
Oxuma-yazma səviyyəsi - 99 %
İşsizlik - 4,8 %
ÜDM-dən təhsilə ayrılan hissə - 3,7 %

Çox kiçik ərazisi və az sayda əhalisi olan bu ölkənin dənizə çıxışı olmasada Fransa və Almaniya kimi Avropanın böyük dövlətləri ilə həmsərhəd olması Lüksemburqda alman və fransız dili səviyyəsinin ən yuxarı səviyyəyə qaldırmış və bu da əhalinin təhsil səviyyəsinə öz bəhrəsini vermişdir. Lüksemburq hökuməti yaxın 3 il üçün çox böyük bir layihəyə başlamağı düşünür. Layihənin məqsədi görə ultra-yüksək sürətli informasiya tranziti xətlərini ölkəsindən keçirməklə Lüksemburqun dünya maliyyə sistemində mövqeyini möhkəmləndirmək və Lüksemburqu "rəqəmsal iqtisadiyyat" ölkəsinə çevirməkdir.

Norveç
Adambaşına düşən milli gəlir - 55,190 dollar
Oxuma-yazma səviyyəsi - 100 %
İşsizlik - 1,7 %
ÜDM-dən təhsilə ayrılan hissə - 6,7 %

1970-ci illərdən başlayaraq böyük həcmdə neft-qaz pullarının daxil olması və daha sonra bu sahələrə paralel olaraq informasiya və kommunikasiya sektorlarının da inkişafına verilən diqqət ölkənin inkişafında güclü faktor olmuşdur. Bununla yanaşı ölkədəki digər biznes sahələrini ağır vergilərlə yükləmədən ölkədə təhsil və elmə, sosial proqramlara kifayət qədər vəsaitin xərclənməsi öz nəticələrini tez bir zamanda verdi : yüksək səviyyəli və təhsilli, yaxşı gəlir qazana bilən əhali formalaşdı.

Küveyt
Adambaşına düşən milli gəlir - 53,390 dollar
Oxuma-yazma səviyyəsi - 94 %
İşsizlik - 1,3 %
ÜDM-dən təhsilə ayrılan hissə -3,9%

Ərazi və əhali baxımından kiçik olan bu ərəb ölkəsi dünya neft ehtiyatlarının 9%-nə sahibdir. Qonşularına nisbətən az saylı və homogen əhaliyə malik olması səbəbindən demək olarki siyasi cəhətdən sabit qalmışdır. Orta Şərqdə ilk demokratik Parlamentə seçmiş ölkə olaraq bilinir. Neft ixracından əldə olunan yüksək gəlir əhalinin sosial təminatı və təhsilinin artırılmasına yönəldirilr. Yağ istehsalı , kirəmit və sement istehsalı da inkişaf etmişdir. Əhalisinin 98%-i işlə təmin olunan bu ölkədə hökumət işsizlik səviyyəsinə nəzarət etmək üçün daim ictimai layihələrə önəm verir.

Macau (Çin)
Adambaşına düşən milli gəlir - 52,410 dollar
Oxuma-yazma səviyyəsi - 93 %
İşsizlik - 3 %
ÜDM-dən təhsilə ayrılan hissə - 2,2 %

Çinin ərazisində Xüsusi İdarəetmə Bölgəsi olan Macau sadəcə bir limandan ibarət əyalətdir. Lakin bu liman Çinin boyük ölçüdə tekstil və digər mallarının ixrac olunduğu limandır. Bu əyalətin demək oolar ki 97 % əhalisi çalışır. Əyalətin əsas qazanc mənbəyindən biri də kazino və qumarxanalardır. Bu qumarxanaların dövriyyəsi Las-Veqas qumarxanalrının dövriyyəsinə bərabərdir. Bundan başqa əhalinin bir hissə də kiçik otel və motellərə sahibdir ki bu da bu əyalətin turistlər tərəfindən çox səyahət olunması ilə bağlıdır.

Bruney
Adambaşına düşən milli gəlir - 50,920 dollar
Oxuma-yazma səviyyəsi - 95 %
İşsizlik - 3,7 %
ÜDM-dən təhsilə ayrılan hissə - 3,7 %

Bruney Sultanlığı da bir anda neft milyonerlərindən birinə çevrilən ölkələrdəndir. Əhalisinin 60%-i bu sektorda çalışır. Lakin hökumət neftin gec-tez tükənə biləcəyini düşünüb artıq iqtisadiyyatın diversifikasiyası ilə məşğuldur. Qeyri-neft sektoru kimi əsasən eko-turizm və kənd təsərrüfatı inkişaf etdirilir. Neft gəlirlərinə tətbiq olunan 30%-lik vergi ölkə əhalisnin demək olar ki hamısının pulsuz orta və ali təhsil almasına şərait yaradır.

Sinqapur
Adambaşına düşən milli gəlir - 50,780 dollar
Oxuma-yazma səviyyəsi - 95 %
İşsizlik - 3,95 %
ÜDM-dən təhsilə ayrılan hissə - 2,2 %

Sinqapurda da iqtisadiyyat dövlət tərəfindən çox güclü tənzimlənir. Bu ölkənin əsas gəlir mənbəyi elektronik mallar və farmasevtik məhsullardır. Sinqapurun büdcə siyasəti də Lüksemburqla oxşardır. Beynəlxalq ticarətə önəm verir və büdcədən ayrılan vəsait hesabına əhalinin təhsil səviyyəsi və sosial rifahı yaxşılaşdırılır.

ABŞ
Adambaşına düşən milli gəlir - 46,760 dollar
Oxuma-yazma səviyyəsi - 99 %
İşsizlik - 9,6 %
ÜDM-dən təhsilə ayrılan hissə - 5,6 %

ABŞ-ın inkişaf yolu və müasir dünya iqtisadiyyatında rolu hər kəs tərəfindən bilinir. ABŞ-n özündən üst sırada dayanan ölkələrdən əsas fərqi onunla izah olunur ki, ABŞ-da sosial yönümlü dövlət dəstəyi digərlərindən nosbətən azdır və burada sinifləşmə daha dərindir.

Honk-Konq
Adambaşına düşən milli gəlir - 44,090 dollar
Oxuma-yazma səviyyəsi - 94,6 %
İşsizlik - 3,6 %
ÜDM-dən təhsilə ayrılan hissə - 3,3 %

Çinin Xüsusi İdarəetmə Bölgələrindən biri olan Honq-Konq Çin məhsullarının ixracı prosesində çox önəmli rol oynayır. Bu tip özünü idarəetmə bölgələri dünyada çox az nümumə var, çünki bu əyalətin gəlir səviyyəsi çox yüksəkdir və hökumət bu gəlirləri əhalinin sosial və təhsil səviyyəsinin inkişafına xərcləməkdən çəkinmir.

İsveçrə
Adambaşına düşən milli gəlir - 43,440 dollar
Oxuma-yazma səviyyəsi - 99 %
İşsizlik - 4 %
ÜDM-dən təhsilə ayrılan hissə- 5,3 %

İsveçrə hökumətinin vergi üzrə yumuşaq siyasəti və maliyyə üçün yaratdığı əlverişli mühit bu ölkəni demək olar ki dünyanın bank-maliyyə mərkəzinə çevirib. Maliyyə siyasətinin etibarlılığı sayəsində bu gün zəngin iş adamlarından tutmuş, adi təqaüdçülərə qədər çox böyük əhali qrupu özəmanətlərini bu ölkənin banklarında saxlamağa üstünlük verir. Ölkənin əldə etdiyi gəlirlərin də böyük əksəriyyəti sosial təminata və təhsilin inkişafına yönəldilir.

Hollandiya
Adambaşına düşən milli gəlir - 40,940 dollar
Oxuma-yazma səviyyəsi - 99 %
İşsizlik - 3 %
ÜDM-dən təhsilə ayrılan hissə- 5,5 %

Hollandiya hökuməti öz əhalisinin sosial rifahının yaxşılaşdırılması istiqamətində xeyli uğurlara imza atıb. Ölkənin əsas siyasəti sosial-liberal yönümlüdür. Azad bazar iqtisadiyyatı və iqtisadiyyata minumum müdaxilə də bu ölkənin siyasətində əsas yer tutur. neft məhsullarının istehsalı və elektrotexnika maşınqayırması sənayesi üstünlük təşkil edir. Əhalinin 97%-i işləyir yerdə qalan hissə isə dövlətdən müavinət alır. Lakin bununla yanaşı sosial-liberal siyasət nəticəsində bir sıra çatışmazlıqlar da ölkədə geniş yayılıb. Bu sıraya narkotik məhsullara aludəçilik, cinsi yönümlü məsələlərin həddindən çox qabardılması və.s.

Mənbə: bbm.az